Chúng ta không nên bồng bế quá nhiều những “em bé 22 tuổi”. Dù xã hội còn đầy sự ẩm ương thì việc một ai đó thất nghiệp trước tiên là do chính họ. Các xưởng may vẫn thiếu nhân công đầy ra đó, tiệm ăn thiếu bồi bàn đầy ra đó, chỗ phụ hồ hay chạy xe ôm vẫn còn rộng. Hãy tự hỏi bạn có trách nhiệm với bản thân và yêu lao động không. Nếu câu trả lời là có thì thật không hiểu vì sao bạn thất nghiệp.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Pháp Luật TP HCM.

Thầy giáo cũ của tôi, một người dạy toán cực giỏi, 28 tuổi đã là hiệu phó cấp 3. Ở thời buổi mỗi huyện có một trường cấp 3, thầy là một trong những hiệu phó trẻ nhất nước, đường đi thênh thang.

 Đùng một cái, thầy nghỉ. Mười mấy năm sau, một ngày, tôi gặp lại thầy ở Sài Gòn. Thầy kể hồi đó đi học sư phạm ở Cần Thơ, thầy yêu một cô gái nghèo. Ra trường, về dạy nhiều năm, nhớ quá, thầy vào Cần Thơ chấp nhận làm đủ nghề, bán chợ trời, dạy kèm… để cưới cô đó. 

 Bà xã thầy thấy cực quá, qua Australia làm thuê chui. Có chút vốn, vợ chồng con cái kéo nhau lên Sài Gòn ở trọ, cô bán quà vặt cổng trường, thầy xin làm bảo vệ trường ban ngày, tối làm gia sư, rồi làm giám thị, rồi giờ lại được hợp đồng dạy.

Thầy nói: Có kiến thức và kỹ năng thì có nghề. Nghề nào chân chính nuôi được thân thì đấy là nghề, dù bảo vệ hay bán chợ trời. Quan trọng là phải nuôi sống bản thân bằng công việc chân chính.

Một thầy giáo khác của tôi - và của nhiều nhà báo khác - là người Thụy Điển kể ông có duy nhất một đứa con trai. Nó học xong đại học, có việc làm trong một tòa soạn báo lớn ở Stockholm, sau nó học thạc sĩ rồi tìm được học bổng qua Mỹ học tiến sĩ. Hai năm nó không về thăm nhà, email chỉ nói mọi chuyện rất ổn. Rồi một ngày nó về và bảo: “Ba chúc mừng con đi!”. Ông định chúc mừng chàng tiến sĩ truyền thông thì nó nói trước: “Không, ba hãy chúc mừng vì con đã trở thành một người hạnh phúc!”.

Ra là nó đi Australia, yêu một cô thổ dân và quyết định bỏ ngang chương trình tiến sĩ, đi học một khóa huấn luyện để trở thành nhân viên cứu hộ bờ biển ở nước này, lương thấp èo so với mức thu nhập trước đây và càng thấp hơn những gì một tiến sĩ truyền thông có thể kiếm. Nó nói miễn con có một nghề chân chính, con thấy lương vậy là phù hợp và con yêu vợ con, yêu biển và yêu nghề.

 178.000 ông nghè - bà cử thất nghiệp, tôi nghĩ không có chuyện gì lớn. Tôi cũng không rõ sự thất nghiệp được tính trên tiêu chí nào nhưng khoan vội đổ lỗi cho xã hội. Tư duy “có việc làm” đồng nghĩa với việc đi làm thầy giáo, nhân viên công ty, chuyên viên hay công chức, viên chức xưa rồi. Hãy nghĩ bạn cần có một việc làm nuôi thân, có trách nhiệm với bản thân và gia đình trước khi đòi hỏi gì ở xã hội.

 Cũng đừng thấy 178.000 ông nghè - bà cử ấy thất nghiệp mà đổ hết lỗi cho Nhà nước, dù rằng nền giáo dục, đào tạo và dự báo nhu cầu lao động còn nhiều thứ phải bàn. Hãy nghĩ rằng bằng đại học (đặc biệt các ngành xã hội) chỉ là khởi đầu, chương trình học trang bị cho bạn một cái vốn nhận thức làm nền tảng để tiếp thu những thứ khác. Bạn chỉ giỏi và vững nghề khi vận dụng, làm việc, quăng mình vào thực tế để nâng cao kiến thức, làm giàu thêm và hoàn thiện các kỹ năng đã có.

 Đừng nghĩ có cái bằng cử nhân (trừ cử nhân sư phạm) thì có thể làm thầy thiên hạ. Và giả sử nếu kẹt quá mà phải xin làm việc ở nhà máy, hãng, xưởng thì cũng đừng băn khoăn sao tôi cử nhân, kỹ sư mà được trả tiền thấp hơn thợ cơ khí. Vâng, nếu cử nhân mà không giỏi, được tuyển làm công nhân thì làm thua, lương thua anh thợ lành nghề thì có gì phải bàn cãi?

Tôi đi dạy, vào lớp hỏi sinh viên năm ba khoa báo chí: Em nào từng có tin, bài đăng báo? Chỉ chừng 1/3 số sinh viên đưa tay lên. Vậy thì ra trường thất nghiệp trách ai? Chưa kể, tôi biết nhiều bạn đi học thạc sĩ là do rảnh thôi.

Chúng ta không nên bồng bế quá nhiều những “em bé 22 tuổi”. Dù xã hội còn đầy sự ẩm ương thì việc một ai đó thất nghiệp trước tiên là do chính họ. Các xưởng may vẫn thiếu nhân công đầy ra đó, tiệm ăn thiếu bồi bàn đầy ra đó, chỗ phụ hồ hay chạy xe ôm vẫn còn rộng. Hãy tự hỏi bạn có trách nhiệm với bản thân và yêu lao động không. Nếu câu trả lời là có thì thật không hiểu vì sao bạn thất nghiệp.

Làm việc đi, kiếm tiền nuôi thân đi, rồi cơ hội sẽ tới. Dĩ nhiên cơ hội thì không chia đều cho 178.000 vị. Nhưng nếu không làm việc thì chẳng có cơ hội nào cả.
Tag: Mành che nắng, Rèm che nắng, Mành tre xuất khẩu, Ứng dụng GIS, 

Học 4-5 năm ra trường, ngày càng nhiều cử nhân đại học "xếp xó" bằng đại học để xin làm công nhân ở các khu công nghiệp. Với mức lương công nhân chỉ từ 2,5-3 triệu đồng/tháng, nhưng cử nhân muốn được làm công nhân không hề dễ dàng, họ phải giấu bằng đại học để hy vọng có một công việc ổn định.

Có bằng đại học cũng như không

Theo thông tin tại hội thảo công bố bản tin cập nhật thị trường lao động Việt Nam mới đây do bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tổng cục Thống kê cho thấy, trong quý I năm 2014, có 21,2% thanh niên trong độ tuổi 20-24, có trình độ cử nhân trở lên bị thất nghiệp. Riêng đầu tháng 7/2014 có hơn 162.000 cử nhân thất nghiệp. Theo các chuyên gia thì con số thực tế lao động chất lượng cao thất nghiệp còn cao hơn rất nhiều.

Nhiều cử nhân chấp nhận "ít học", giấu bằng cử nhân để yên thân làm công nhân.

Trước thực tế nhiều người ra trường cố bám trụ ở các thành phố, nhưng sau nhiều ngày "dài cổ" không tìm được công việc phù hợp, hay mức lương quá bèo không đủ chi phí, nhiều cử nhân đành ngậm ngùi "gác" bằng, về quê xin làm công nhân tại các khu công nghiệp (KCN). Tưởng rằng có bằng cử nhân sẽ dễ dàng xin làm công nhân, nhưng thực tế tại nơi mà bằng cử nhân không được coi trọng thì không dễ dàng bởi các nhà tuyển dụng có những tuyệt chiêu để loại các cử nhân.

Nữ công nhân Phạm Thị Tr. (cử nhân sư phạm khoa Tâm lý - giáo dục, đại học Sư phạm Thái Nguyên) tốt nghiệp năm 2012, hơn một năm chật vật tìm việc, nhưng vẫn thất nghiệp, Tr. về quê xin làm công nhân tại KCN Nam Sách (Hải Dương) gần nhà. Tr. chia sẻ: "Mới ra trường, bố mẹ chỉ hỗ trợ thời gian đầu tìm việc, nộp hồ sơ xin việc khắp nơi vẫn thất nghiệp, em quyết định về quê xin làm công nhân tại KCN gần nhà. Lương thấp và làm việc rất vất vả, thường xuyên phải tăng ca làm 12h/ngày, nhưng có thu nhập để trang trải cuộc sống.

Hiện Phạm Thị Tr. đang làm cho công ty điện tử Aiden Việt Nam với mức lương 2,6 triệu đồng cộng với tiền tăng ca... tổng thu nhập hàng tháng được hơn 4 triệu đồng. Với mức sống này ở quê được coi là tạm được, ngoài các khoản chi phí vẫn còn để ra được một ít. Đây cũng chính là lý do mà nhiều cử nhân đại học "tránh bão" trong lúc thất nghiệp.

Cũng theo nữ công nhân này, một trong những bí kíp giúp cử nhân được tuyển dụng là không được hé lộ thân phận đã tốt nghiệp đại học của mình. "Có công ty ghi rõ không tuyển dụng người tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Hầu hết các công ty ở KCN Nam Sách không tuyển công nhân tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Để vượt qua vòng nộp hồ sơ, phỏng vấn, ứng viên thậm chí phải giả "ngu". "Tổ em có 10 người mà có đến 4 người tốt nghiệp đại học. Công ty may bạn em đang làm số tốt nghiệp đại học, cao đẳng khá đông. Bạn học cấp ba và đại học của em hầu hết đi làm công nhân gần nhà", Phạm Thị Tr. nói.

Cử nhân đại học, con đường hẹp vào cánh cổng khu công nghiệp.

Các chiêu "cấm cửa" cử nhân

Nguyên nhân khiến nhiều nhà tuyển dụng không thích tuyển cử nhân vào làm công nhân bởi tâm lý e ngại họ chỉ làm tạm thời, và sẽ bỏ việc bất cứ lúc nào khi tìm được một công việc phù hợp với chuyên ngành học. Hơn nữa, cử nhân có trình độ nhận thức tốt hơn sẽ đòi hỏi và khó bảo hơn so với lao động phổ thông.

Tuy nhiên, nhiều cử nhân thấy mặc cảm khi phải vứt xó bằng đại học xin làm công nhân. Nhưng để có thể tự nuôi sống bản thân, chờ đợi cơ hội xin được việc phù hợp, làm đúng chuyên ngành, họ buộc phải làm công nhân như một giải pháp "lấy ngắn nuôi dài". Như trường hợp nữ công nhân Nguyễn Thị D. (cử nhân quản trị kinh doanh, đại học Thành Đô) đang làm tại KCN Đại An (Hải Dương) kể: "Không còn đường nào khác em mới phải đi làm công nhân, tiếc lắm mấy năm học đại học, nhưng ra trường hơn một năm vẫn không tìm được việc áp lực lắm. Vừa rồi em mới quyết định xin làm công nhân cùng với các bạn học hết cấp ba, mang tiếng được học hành lại về làm công nhân các bạn cười, nhưng không đi làm ở nhà chơi mãi sao được".

Nữ công nhân D. cũng cho biết, lần đầu tiên em thi tuyển vào một công ty may tại KCN Nam Sách nhưng bị loại chỉ vì khai đã tốt nghiệp đại học. Nhiều công ty tuyển dụng còn ghi rõ không tuyển lao động có trình độ đại học, cao đẳng, chỉ tuyển lao động tốt nghiệp THPT. Để qua mặt nhà tuyển dụng, hầu hết mọi người đến nộp hồ sơ và phỏng vấn đều ghi chỉ học hết cấp ba.

Vẫn biết, lao động có trình độ cao nhà tuyển dụng sẽ không mất nhiều thời gian, tốn tiền đào tạo, tuy nhiên lực lượng này hay "nhảy" việc nên nhiều nhà tuyển dụng không mặn mà. Họ nghĩ ra nhiều cách để loại hồ sơ "ông cử, bà cử".

Một trong những câu chuyện bi hài đó là nhà tuyển dụng tuyển công nhân bằng cách xem lòng bàn tay như một số công ty ở KCN Nomura (Hải Phòng). Công nhân Nguyễn Duy L. (cử nhân điện công nghiệp, đại học Hải Phòng) cho biết: "Em tốt nghiệp đại học năm 2012. Gần hai năm thất nghiệp, em đi làm đủ mọi việc từ bưng bê đồ ăn đến phát tờ rơi để trang trải chi phí chờ xin được việc phù hợp. Chờ đợi mãi không tìm được việc, sống khổ sở, cuối cùng em xin làm công nhân cho ổn định dù thu nhập thấp mà lại vất vả. Công ty em không tuyển cử nhân đại học, cao đẳng làm công nhân, cách tuyển dụng rất đặc biệt chỉ cần nộp hồ sơ và xem lòng bàn tay ứng viên. Bàn tay ai mềm mại, không chai sạn sẽ bị loại.

Tại KCN Thăng Long, số cử nhân đại học, cao đẳng làm công nhân không phải là ít, nữ công nhân Trần Thị C. (cử nhân Quản trị kinh doanh, đại học Kinh tế Quốc dân) đang làm tại công ty Canon kể: "Hôm phỏng vấn, nhân viên tuyển dụng nói công ty đang tuyển gấp nhân viên văn phòng, ưu tiên người có bằng đại học, cao đẳng, tin học tốt. Ai đủ tiêu chuẩn bước sang một bên để phỏng vấn riêng. Tưởng thật, gần một nửa số người thi tuyển bước sang. ít ai ngờ rằng đó là một cách để người ta loại người có bằng cấp dù trong lý lịch có "khai man" không bằng cấp. 

Cũng theo chị Trần Thị C., nhiều trường hợp được nhận vào làm vẫn bị đuổi việc vì bị lộ cho người khác biết, thậm chí có trường hợp hi hữu bị đuổi việc vì bị phát hiện đăng thông tin cá nhân tìm việc làm trước đó trên mạng internet. Với công nhân, tấm bằng đại học không khác gì đống giấy lộn, không giá trị, thậm chí còn gây phiền phức, ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

Theo Đời sống Pháp luật

Gian lận thi công chức tại bộ Công thương, chen nhau xếp hàng nộp hồ sơ thi vào cục thuế Hà Nội, thạc sỹ châu Âu cũng trượt công chức ... là những lùm xùm liên quan đến thi tuyển công chức, thu hút sự quan tâm của dư luận trong năm 2014.

Gian lận thi công chức tại Bộ Công thương 

Tháng 10/2013, Cục quản lý thị trường (QLTT) Bộ Công thương tổ chức thi tuyển công chức. Có 299 thí sinh đăng ký dự thi nhưng chỉ tiêu tuyển dụng chỉ có 10 người. 

Sau khi công bố kết quả, nhiều đơn thư khiếu nại đã được gửi đến tố giác: cuộc thi lộ đề, thí sinh biết trước và cả 10 thí sinh trúng tuyển này đều được cho là con cháu của người trong Cục.

Trước các nghi vấn trên, Cục an ninh kinh tế tổng hợp (A85) của Bộ Công An vào cuộc và đã kết luận có vi phạm xảy ra trong kỳ thi này. 

Theo kết luận của cơ quan công an, trong số 10 thí sinh trúng tuyển, có 3 thí sinh có gian lận, hưởng lợi nhờ biết trước đề. 

Ngày 11/8, Ban cán sự Đảng Bộ Công thương đã ra thông báo tuyên bố hủy bỏ kết quả kỳ thi này và giao Vụ Tổ chức cán bộ phối hợp với Cục QLTT xem xét tổ chức thi lại theo quy định hiện hành. 

Xếp hàng từ 3h sáng nộp hồ sơ thi vào Cục Thuế Hà Nội 

Những ngày giữa tháng 8 (11-15/8) hàng nghìn người xếp hàng trước khu vực trụ sở Tổng cục thuế Hà Nội để nộp hồ sư thi tuyển bất kể trời mưa hay nắng. Thậm chí, vào ngày cuối cùng của hạn, nhiều người đã đến xếp hàng từ 3h sáng vì sợ hồ sơ của mình bị trễ, không kịp nộp. 

Nhiều người sau khi xếp hàng không dám bước ra ngoài vì chỉ cần ra khỏi hàng sẽ phải xếp lại từ đầu. Nắm bắt được tâm lý này, một số người nhàn rỗi trong những ngày nộp hồ sơ công chức đã nhận “xếp hàng thuê” với mức giá thỏa thuận giữa đôi bên. 

Theo thống kê sơ bộ của Cục thuế Hà Nội sau đó, có gần 9.000 hồ sơ nộp dự tuyển, trong khi chỉ tiêu tuyển dụng năm nay của Cục chỉ là 340. 

Thạc sĩ du học châu Âu cũng trượt công chức 

Thực tế trên đã diễn ra tại một ngôi trường danh tiếng ở thủ đô - trường THPT chuyên Hà Nội Amsterdam. Mặc dù đang sở hữu những tấm bằng thạc sĩ, tiến sĩ ở Anh, Pháp nhưng hai người này vẫn đang phải ngậm ngùi công tác tại trường dưới danh nghĩa giáo viên dạy hợp đồng. 

Lý do đơn giản vì khi tổ chức thi tuyển, vị tiến sĩ Vật Lý này chỉ đạt 8 điểm, trong khi các thí sinh khác dù chỉ học trong nước nhưng lại đạt 9,5 điểm. Một thạc sĩ tốt nghiệp ở nước ngoài khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. 

Những đề xuất xin thêm biên chế để áp dụng vào những trường hợp tiến sỹ từ nước ngoài về, có tài thực sự được tính đến. Hiệu trưởng trường chuyên Hà Nội Amsterdam Lê Thị Oanh khôn khéo xin "cơ chế riêng" để giữ chân những tiến sĩ, thạc sĩ châu Âu ở lại trường. 

Nhưng ngay lập tức, những ý kiến phản hồi kiểu "phải công bằng với tất cả" xuất hiện.  Chủ tịch HĐND TP Hà Nội, bà Ngô Thị Doãn Thanh không đồng tình với đề xuất này. Lý do được bà nêu ra là hiện chính sách của nhà nước không có sự phân biệt giữa hệ dân lập và công lập. Do vậy càng không thể ưu tiên người học nước ngoài hơn học ở trong nước, rất bất hợp lý. 

Năm 2014, rất nhiều sự việc liên quan đến việc thi công chức đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trong dư luận xã hội. 

H.Minh (tổng hợp)